Skip to the search box
Loading
Loading map...
Bothchoill
genitive: Bhothchoille
(Irish)
Boyle
(English)
Explanatory note
  • Gaeilge

    hut-wood?

    Tá an leagan Gaeilge seo an-amhrasach.

    Bheifí ag súil le rian ní ba shoiléire de -(th)ch- /-x-/ láir b’fhéidir, agus ag tús an 17ú haois go háirithe. Is amhlaidh is féidir -th- /h/ láir a léamh sa chuid is mó den fhianaise dhéshiollach 1622–1639 (d’fhéadfaí 1627 ‘Boghill’ a léamh mar ‘Boyhill’ agus 1601 ‘Boeman’ a léamh mar ‘Boehall’ más ea). Aon siolla amháin atá á chur in iúl i bhformhór na dtagairtí ó 1593 ‘Boell’ anuas. Cuir an fhianaise sin i gcomparáid le 1200 ‘Mothull’, 1400 ‘Moethail’, 1518 ‘Moyhell’ > 1571 ‘Moyle’, 1614 ‘Mohill’, 1637 ‘Moyhill’ faoi bf Maothail/Moyle (#3334) “soft ground” i gCeatharlach. Ba dheacair aon bhrí a fháscadh as * baothail, áfach, más focal mar sin atá taobh thiar den logainm seo — muna bhfuil sé gaolmhar le maothail féin. Féach go bhfuil talamh ghléireach (‘Peaty gleys acidic’) i ndeisceart an bhaile fearainn bhig seo (www.epa.ie).

    B’fhéidir go bhfuil ciall ag an gcomhfhocal Bóaill < + aill “cliff”, mar a mhol Ó Donnabháin, tharla go bhfuil an taobh theas den bhaile fearainn seo ar thaobh cnoic.

    Féach leis búal a chiallaigh ‘uisce’ de réir na seanghluaiseanna ar nós Sanas Cormaic (www.dil.ie s.n. 1 búal).

    Ainmneacha stairiúla:
    Luaitear mionainm eile sna foinsí stairiúla .i. 1607 ‘Ballinteian’, 1622 ‘Ballyshane alias Ballytian’ CPR, 1629 ‘Ballyntihan’, 1639 ‘Ballyntyhann’, ‘Ballytyan’, 1655 ‘Ballintean’, 1660c ‘Ballintean’, 1667 ‘Ballintean’ < Baile an tSiáin “the town of the fairy mound, hillock”. Cf. bf An Sián Beag (#28646) i Ros Fhionnghlaise.

Irish Grid

N 33017 09796

Archival records
Permanent link
https://www.logainm.ie/28673.aspx

Open data