Skip to the search box
Loading
Loading map...
Doire Eidhneach
genitive: Dhoire Eidhneach
(Irish)
Drinagh
(English)
Explanatory note
  • Gaeilge

    (oak-)wood of ivy?

    Tá an leagan Gaeilge seo amhrasach, agus is é an trua é nach dtagann aon tagairtí anuas chugainn ón 18ú haois. I bhformhór na dtagairtí ón 17ú haois léirítear guta tar éis an d-tosaigh — féach go háirithe 1659 ‘Dirrinae’ as an Census, foinse a bhíonn neamhspleách de ghnáth ar DS, BSD, ASE, Hib. Del. Ina choinne sin féach gur cosúil go bhfuil an tagairt is luaithe dá maireann .i. 1643 ‘Drinagh’ as Dep. 1641 ar aon fhocal leis na foirmeacha ón 19ú haois ar aghaidh (1805 ‘Drinagh’, 1819 ‘Drynagh’, 1838 ‘Drina’, 2005 /ˈdrəinə/).

    Is féidir an dá shraith fhianaise seo a réiteach lena chéile ach a thuairimiú go raibh an bhéim ar an dara siolla sna foirmeacha úd ón 17ú haois (1655 ‘Derriuagh’, 1659 ‘Dirrinae’, 1660c ‘Derrinagh’, 1668 ‘Derrinagh’, 1670 ‘Derrynagh’, 1685 ‘Derivagh’). Is cosúil gur thit an /d/ agus an /r/ le chéile roimh an mbéim, mar is minic a tharlaíonn i gcás /r/, go ndearna 1643 ‘Drinagh’, 1819 ‘Drynagh’ de. Measaimid mar sin gur inmheasta an forás é Doire Eidhneach “(oak)wood of ivy?” * /dəˈrʹəinʹəx/ > * /ˈdrʹəinʹəx/.

    D’fhéadfaí draighneach “thorny place” a chur san áireamh. Ach cé nach annamh a fhorbraíonn /iː/ go /əi/ i logainmneacha béarlaithe, bheadh 2005 /ˈdrəinə/ (le défhoghar) neamhghnách mar réadú ar draighneach sa chuid seo den tír: cf. 1838 ‘Kildreena’ faoi bf Cill Draighneach (#27809) in Uí Fhairchealláin; 1150c ‘ó Chill draigneach in hUibh Drona’ > 1839 ‘Kildreena’ (#3399) i dtuaisceart Cheatharlach; agus 1905 ‘Kildhreena’ (Gaeilge) (#27510) i dtuaisceart Chill Chainnigh. Ní féidir Doirín Each “little (oak)wood of horses” a chur as an áireamh ach an oiread, leis an bhforbairt chéanna /iː/ go /əi/, cé go mbeadh an bhéim ar an siolla deiridh ó cheart ann.

    Cf. bf An Cnocán Eidhneach (#28570) i bPort Laoise Thiar.

Irish Grid

N 43178 06703

Archival records
Permanent link
https://www.logainm.ie/28560.aspx

Open data