Baile Átha an Róine
ginideach: Bhaile Átha an Róine
(Gaeilge)
Ballyroan
(Béarla)

Gluais

Béarla ford
Béarla townland, town, homestead

Ordlathas

contae

barúntacht

Nóta mínithe

  • Gaeilge

    the town of Áth an Róine
    Áth an Róine “the ford of the —”

    Ní léir bunús an eilimint deiridh — d’fhéadfadh sé go bhfuil baint aige le ruainneróinne “(animal-)hair, fishing-line” (féach www.dil.ie s.v. rúainne agus róinne). Tá an leagan oifigiúil Gaeilge bunaithe ar thagairt i Leabhar Laighean ón 15ú haois .i. ‘Conall mac Dabith Hi Morda ... dorighne caislean Baile Atha Inroine’ (‘presumably the man who died in 1348, though the genealogy of the O’Moores is extremely hazardous’ O’Sullivan, Celtica VII 4 .i. seachas 1493 ‘Ua Mordha Conall mac Dauidh do mharbhadhARÉ).

    Maidir le tús an ainm, tá roinnt samplaí eile againn de logainmneacha dár tús áth ar cuireadh an eilimint baile rompu ón 15ú haois amach (m.sh. Baile Átha Cliath (BÁC), Baile Átha Luain (IM), Baile Átha Í (CD)). Sa chás seo idir chamáin is léir gurbh ann don mhalairt foirme Béal Átha an Róine “the approach to Áth an Róine” chomh maith: féach 1549 ‘Biellaroyne’, 1563 ‘Bealarone’. Tá an mhír béal “mouth, approach” an-choitianta roimh áth-ainmneacha freisin (e.g. Béal Átha Conaill (Ca), Béal Átha Seanaidh (DG), Béal Átha hAmhnais (ME)). Cloíodh leis an bhfoirm Ghaeilge i Leabhar Laighean ar an gceist seo freisin.

Lárphointe

52.9403, -7.29114domhanleithead, domhanfhad
Eangach na hÉireann (le litir)
Á ríomh...
Eangach na hÉireann (gan litir)
Á ríomh...
Trasteilgean Mercator na hÉireann (ITM)
Á ríomh...

Tagairtí stairiúla

1540
Balarone
Ir. Mon. Poss. Leathanach: 124
1549
Twoaghclowe
Carrigan MS
1551
Twoaghclowe
F Leathanach: 685
1551
Tuoaghclowe
F Leathanach: 830
1551
Toaclowe
F Leathanach: 838
1563
Tovachlov
Cotton Map
1567
Ballyrone
F Leathanach: 1173
1569
Ballerone
F Leathanach: 1326
1578
Ballerone
David Hetherington, gent
F Leathanach: 3353
1616
Ballyrone
CPR Leathanach: 323
1622
Ballyrone
Inq. Lag. Leathanach: 22 J I
1660c
Balliroane Parish
BSD (La) Leathanach: 100
1669
parish of Ballyroan
ASE Leathanach: 217
1685
Balliroan
Hib. Del.

Aire: Cáipéisíocht áirithe chartlainne de chuid an Bhrainse Logainmneacha í seo. Léirítear anseo cuid de réimse thaighde an Bhrainse Logainmneacha ar an logainm seo thar na blianta. D'fhéadfadh sé nach taifead iomlán é agus nach bhfuil aon rangú in ord bailíochta déanta ar an bhfianaise atá ann. Is ar an tuiscint seo atá an t-ábhar seo á chur ar fáil don phobal.

Is féidir leas a bhaint as an ábhar cartlainne agus taighde atá curtha ar fáil ar an suíomh seo ach an fhoinse a admháil. Ní mór scríobh chuig logainm@dcu.ie chun cead athfhoilsithe nó saincheisteanna eile maidir le ceadanna nó cóipcheart a phlé.