Ard an tSeagail/Ardataggle
“talamh ard atá faoi sheagal”
(logainm.ie #7553)
Dáta: 28/09/2026
Is minice freisin seagal a lua i logainmneacha na mbailte fearainn ná cruithneacht cé nach dtarlaíonn sé chomh coitianta céanna le eorna é in ainmneacha den sórt sin. Ard an tSeagail an bun atá leis an leagan gallda Ardataggle i gContae Laoise (#28812) agus i gContae an Chláir (#7553). Talamh ard atá i gceist freisin le Knockataggle/Cnoc an tSeagail (#21888) ach, tríd is tríd, ní cosúil go dtarlaíonn seagal a lua baileach chomh minic le eorna i logainmneacha ag tagairt do chnoic nó do chnocáin. Go deimhin, tá Pollataggle (#19254) i nGaillimh agus Poulataggle (#5904) ar fáil freisin, más logán nó linn atá i gceist leis an bhfocal tosaigh san ainm Poll an tSeagail. Talamh íseal atá i gceist chomh maith leis an ainm Srahataggle/Sraith an tSeagail “léana, inse an tseagail” i gContae Mhaigh Eo (#35429). Tagairt do na páirceanna ina mbíodh an barr á fhás atá i gceist le roinnt bailte fearainn a luaitear seagal ina n-ainm, mar shampla Cappataggle/Ceapaigh an tSeagail “áit curaíochta an tseagail” i nGaillimh (#17864) agus Gortataggle/Gort an tSeagail “páirc atá faoi sheagal” i gContae Liatroma (#29111). Aistriúchán é Ryefield i gCorcaigh ar Ghort an tSeagail ach, i gcás Ryefield i gContae an Chabháin, Achadh an tSeagail “páirc atá faoi sheagal” an bun maidir leis an leagan Béarla céanna sin. Bíodh sin amhlaidh, is cinnte go bhfuil Ballyguileataggle i Luimneach ar cheann de na hainmneacha ar bhailte fearainn is neamhchoitianta a bhfuil seagal ann, Baile Gaill an tSeagail “baile Ghall an tSeagail (i.e. an t-eachtrannach a bhfuil baint aige leis an seagal)”.
(Conchubhar Ó Crualaoich & Aindí Mac Giolla Chomhghaill)