Skip to the search box
Loading
Loading map...
Bróglach Beag
genitive: Bhróglach Beag
(Irish)
Brogherla Little
(English)
Glossary
beag
(also: big)
small
Explanatory note
  • Gaeilge

    Ní léir bunús an ainm. Is réiteach fuaime é * Bróglach ar a dtagann anuas chugainn d’fhianaise bhéarlaithe.

    Ach ní gá go mbeadh an -g(h)- láir sna foirmeacha déanacha béarlaithe seo ag freagairt do -g- /g/ sa bhunainm Ghaeilge — cuir i gcás go ndearna 1997 /ˌkuːləˈbuːglən/ de bf Cúil an Bhuachaláin (#28398), 2km soir uaidh seo. Tá an baile fearainn seo idir chamáin suite cois portaigh agus ar imeall contae agus seans go bhféadfaí bruach “bank; border, boundary” a chur san áireamh sa chéad eilimint. Ní heol dúinn aon sampla deimhnitheach de * bruach + -lach i logainmneacha, áfach (“place of (turf-)banks (?)”; cf. bruach móna “turf-bank” FGB s.v. bruach; cf. leis Ó Duinnín agus www.dil.ie s.v. bruach).

    Ní dócha go bhfuil aon bhaint ag an logainm seo le bf Brothlach (#41191), áit eile cois portaigh lastuaidh de Chill Chormaic i gContae Uíbh Fhailí, 14km siar uaidh seo (1422 ‘caslen BrothalaigACon. (FSÁG s.n. Brothalach), 1601 ‘Broghlowe’, 1666 ‘Brogholloe’, 1837 ‘Broughal’). Is mór idir foghraíocht an logainm úd (2017 /ˈbrɔhəl/) agus an fuaimniú áitiúil 2005 /ˈbroːgla/ anseo.

    Mionainmneacha ar an léarscáil:
    1. Léirítear Knockane SO < An Cnocán (?) “the hillock” ar na mapaí — ardán beag carraigeach sa phortach (www.epa.ie) i dteorainn le bf Doire (#28405) lastoir.
    2. Is sa bhaile fearainn seo atá an tóchar darb ainm 1655 ‘a Togher Moueherna’ DS, 1805 ‘Togher of Monaberne [sic]’ Cahill, 1841 Togher of Monahorn SO < Móin na hEorna (?) “the bogland of the barley” (féach nóta faoi bf Cluain Laighean (#28374)). (Ar an gcéad eagrán, tá an tóchar seo léirithe i dtuaisceart bf Baile an tSagairt (#28373).)

Irish Grid

N 29356 13211

Archival records
Permanent link
https://www.logainm.ie/28372.aspx

Open data